• फौजी किराको कारण मकै खेतिमा क्षति , किसानमा ठूलो पिडा

    न्यूजलाईन्स् मिडिया संवाददाता
    प्रकाशित मिति : १५ जेष्ठ २०७७, बिहीबार ०९:५९

    कमल राज पुरी
    नेपालमा धान पछीको दोस्रो खाद्यान्न वाली मकै हो । मकै छरेदेखि नभित्र्याउने समयसम्म विभिन्न किराहरुले क्षति पु-याउन सक्छन । नेपालमा केही वर्ष यता अमेरिकी
    फौजी किरा नामको किरा विभिन्न वालीमा देखा परेको छ । यो अमेरीकामा पहिलो पटक सन २०१६ मा देखा परेको थियो । केहिवर्ष यता भारत लगायत नेपालमा पनि यसले असर पु-याएको छ । नेपालमा सन २०१९ मा पहिलोपटक नवलपुरमा देखा परेको थियो । यो किराले सबै वालीमा असर गर्ने यस विषयका जानकारहरु बताउछन ।
    पहिलेको वर्षभन्दा अहिले नेपालका पहाडी क्षेत्र गुल्मी, पाल्पा ,अर्घाखाँची लगायतका जिल्लाहरुमा धेरै असर गरेको छ । यसबाट किसानहरु ठूलो समस्यामा परेको गुल्मीमा मकै खेति गरेका किसानहरुले गुनासो गरेका छन । उनि भन्छन ” सधै उत्पादन हुनेभन्दा ५० प्रतिशत मकै पनि उत्पादन हुने अवस्था छैन ।”

    यो किरा हो भनेर कसरी पत्ता लगाउने ?
    १) यसको लार्भा सुरुमा सेतो वा हल्का हरियो रँगको हुन्छ र टाउको को भाग कालो हुन्छ ।
    २) यसको अण्डा सेतो र खैरो रँगको हुन्छ । अण्डा पातको तल्लो भागमा हुन्छ ।
    ३) यसले पात, गुभो देखि घोगासम्म असर पु-याउन सक्छ ।
    ४) मकै लगाएको १० दिनदेखि नै यसले असर गर्न सक्छ ।
    ५) यसको लार्भाले धेरै खान्छ र बेलुका र रातीको समयमा बढि सक्रिय रहन्छ ।
    ६) विकसित हुदा यो किराको लम्बाई ४ से मी जति हुन सक्छ ।

    यसलाई कसरी रोक्न सकिन्छ ?
    १) मकैको वरिपरीको झारपात हटाउने ।
    २) हरियो खुर्सानी र गाईको गहुत पकाएर पानीमा राखि मकैको गुभोमा राख्ने ।
    ३) कृर्षि प्राविधिकको सल्लाह अनुसार महाशक्ति , डायपोल, इमामेक्टिन वेन्जोयट लगायतका विषादिहरु प्रयोग गर्ने ।

    यस किराको पहिचान गरि समयमा यसको रोगथाम गर्न नसकेमा यसले ठूलो क्षति गर्न सक्छ र यसले मकैमा मात्र नभएर अरु वालीमा पनि क्षति पु-याउन सक्छ । कृर्षि प्राविधिकहरु भन्छन ” समय समयमा आफुले लगाएको खेतिवाली हेरविचार गरि केही समस्या देखिएमा प्राविधिकको राय लिनुहोस ।।

    फेसबुक प्रतिक्रिया
    सम्बन्धित शीर्षकहरु