दक्षिण एसियाली आईटीएफ तेक्वान्दोको तयारी पूरा⚡हरिबोधनी एकादशी आज : तुलसी विवाहदेखि माङ्गलिक कार्यको शुभारम्भसम्म⚡महायज्ञमा रोका परिवारको प्रेरणादायी सहयोग : शिक्षा सुधारका लागि १६ लाख ६६ हजार ६६६ रुपैयाँ दान⚡सौन्दर्य व्यवसायमा स्प्राकलको छलाङ, पहिलो र दोस्रो शाखा दुवै महराकै हातबाट उद्घाटन⚡बहिरा फुटबल टोली दक्षिण कोरिया जाने⚡जिग्री सेकुवाको १०औँ तथा सबैभन्दा ठूलो आउटलेट धुम्बाराहीमा⚡दोहामा एनआरएनए मध्यपूर्व सम्मेलनको तयारी अन्तिम चरणमा⚡अभियान लघुवित्तको वार्षिकोत्सवमा वृद्धाश्रमलाई खाद्यान्न सहयोग⚡कर प्रणालीलाई लगानी, उत्पादन र रोजगारी प्रवर्द्धनको माध्यम बनाउनुपर्छ : चेम्बर अध्यक्ष अग्रवाल⚡पश्चिमी वायुको प्रभाव कायमै, हिमाली क्षेत्रमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना

अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस : मानव जीवनको अमृत साधना

सरिता ढकाल
प्रकाशित मिति : २०८३ असार ७ गते, आईतवार १३:३५

आजको तीव्र गतिमा दौडिरहेको संसारमा मानिस भौतिक रूपमा सम्पन्न देखिए पनि मानसिक रूपमा थकित, भावनात्मक रूपमा विचलित र आध्यात्मिक रूपमा शून्य बन्दै गएको छ। प्रविधिको चकाचौंध, प्रतिस्पर्धाको चाप र जीवनयापनको अनवरत संघर्षका बीच मानिसले सबैभन्दा धेरै गुमाएको कुरा भनेको आफ्नै आत्मासँगको सम्बन्ध हो। यही हराउँदै गएको सम्बन्धलाई पुनः जोड्ने दिव्य सेतु हो— योग।

योग केवल शरीरलाई तन्दुरुस्त बनाउने व्यायाम मात्र होइन, यो जीवनलाई सन्तुलित, अनुशासित र अर्थपूर्ण बनाउने एक महान जीवनदर्शन हो। योगले शरीरलाई स्वस्थ, मनलाई शान्त, बुद्धिलाई प्रखर र आत्मालाई उज्यालो बनाउने शक्ति प्रदान गर्दछ। यसले मानिसभित्र रहेको अशान्तिलाई शान्तिमा, निराशालाई आशामा र कमजोरीलाई शक्तिमा रूपान्तरण गर्ने अद्भुत क्षमता राख्छ।

आजको तनावग्रस्त र भागदौडपूर्ण जीवनमा मानसिक रोग, चिन्ता, अवसाद र असन्तुष्टि तीव्र रूपमा बढिरहेका छन्। यस्तो अवस्थामा योग साधना नै तनाव विसर्जन गर्ने सबैभन्दा सरल, प्रभावकारी र प्राकृतिक उपाय बनेको छ। नियमित योग अभ्यासले शरीरमा ऊर्जा, मनमा सकारात्मकता र जीवनमा उत्साह भरिदिन्छ। यसले केवल रोगसँग लड्ने शक्ति मात्र होइन, जीवनलाई प्रेम गर्न सिकाउने कला पनि प्रदान गर्दछ।

योगको महत्त्व कुनै एक समय, देश वा समुदायमा सीमित छैन। प्राचीन कालदेखि ऋषि-मुनिहरूले योगलाई आत्मबोध र ज्ञान प्राप्तिको माध्यमका रूपमा अपनाएका थिए। ध्यान, तपस्या र योग साधनामार्फत उनीहरूले जीवनका गहिरा सत्यहरूलाई अनुभूत गरेका थिए। योगले मानिसलाई बाह्य संसारको कोलाहलबाट मुक्त गराएर आफ्नै अन्तरआत्माको यात्रामा डोर्‍याउँछ।

योगको विशेषता के हो भने यसलाई बालकदेखि वृद्धसम्म, धनीदेखि गरिबसम्म, जुनसुकै वर्ग, समुदाय र उमेरका मानिसले अभ्यास गर्न सक्छन्। योग कुनै धर्म, जात वा सीमाको विषय होइन; यो सम्पूर्ण मानवताको साझा सम्पत्ति हो। यसले मानिसलाई केवल स्वस्थ नागरिक मात्र होइन, संवेदनशील, अनुशासित र मानवीय व्यक्तित्वका रूपमा विकसित हुन सहयोग गर्दछ।

त्यसैले योग दिवस केवल एउटा औपचारिक दिवस होइन, यो मानव जीवनलाई पुनः प्रकृतिसँग, आत्मासँग र मानवतासँग जोड्ने प्रेरणादायी अवसर हो। हरेक विद्यालयमा, हरेक सार्वजनिक स्थलमा, हरेक कार्यस्थलमा र हरेक घरमा योग अभ्यासलाई जीवनशैलीको अभिन्न अङ्ग बनाउनु आजको आवश्यकता हो। दिनको केही समय आफ्ना लागि छुट्याएर योग साधनामा समर्पित हुनु भनेको आफ्नै जीवनलाई सम्मान गर्नु हो।

अन्ततः, योग शरीरको लचकता मात्र होइन, जीवनको गहिराइ बुझ्ने कला हो। योग स्वास्थ्यको आधार, शान्तिको मार्ग, आत्मबोधको यात्रा र मानवताको उज्यालो दीप हो। आजको अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवसमा हामी सबैले योगलाई केवल एक अभ्यासका रूपमा होइन, जीवनको अपरिहार्य तत्त्वका रूपमा आत्मसात् गरौँ। किनकि स्वस्थ शरीर, शान्त मन र जागृत आत्माबाट नै सुन्दर समाज र समुन्नत राष्ट्र निर्माण सम्भव हुन्छ।

“योग केवल आसन होइन, यो आत्मा र ब्रह्माण्डबीचको पवित्र संवाद हो; जहाँ शरीर स्वस्थ हुन्छ, मन शान्त हुन्छ र जीवन अर्थपूर्ण बन्छ।”

लेखिका : सरिता ढकाल महिला सशक्तीकरणको अनुसन्धानकर्ता हुन ।

फेसबुक प्रतिक्रिया
सम्बन्धित शीर्षकहरु