
देशका विभिन्न भूभागमा केही दिनदेखि निरन्तर वर्षा भइरहेको छ। मनसुन थप सक्रिय बन्दै जाँदा बाढी, पहिरो, डुबान र नदी कटानको जोखिम भयावह रूपमा बढिरहेको छ। मौसमको यो चेतावनीलाई हामीले सामान्य प्राकृतिक घटना ठानेर बेवास्ता गर्ने अवस्था अब छैन। यो प्रत्येक नागरिकको जीवनसँग जोडिएको राष्ट्रिय संवेदनशीलताको विषय हो।
नेपालले वर्षौँदेखि एउटै पीडा दोहोर्याइरहेको छ। प्रत्येक मनसुनमा हामीले बगिरहेका घरहरू देखेका छौँ, पहिरोमा पुरिएका बस्तीहरू देखेका छौँ, असहाय बनेका परिवारहरूको विलाप सुनेका छौँ र अकालमै जीवन गुमाएका नेपालीहरूको पीडाले राष्ट्रलाई स्तब्ध बनाएको अनुभव गरेका छौँ। दुःखको कुरा के छ भने, प्राकृतिक विपत्ति दोहोरिन्छ, तर त्यसबाट सिक्ने हाम्रो प्रणाली पर्याप्त रूपमा परिवर्तन हुन सकेको छैन।
विपत्ति प्रकृतिको नियम हुन सक्छ, तर लापरबाही कहिल्यै नियति होइन। समयमै गरिएको पूर्वतयारीले हजारौँ जीवन बचाउन सक्छ। एउटा समयमै गरिएको निर्णयले एउटा गाउँ सुरक्षित हुन सक्छ। एउटा प्रभावकारी सूचना प्रणालीले सयौँ परिवारलाई मृत्युको मुखबाट फर्काउन सक्छ। त्यसैले आजको आवश्यकता शोक व्यक्त गर्नु होइन, शोक हुनै नदिने तयारी गर्नु हो।
नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार, स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय तथा विपद् व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित सम्पूर्ण निकायप्रति हाम्रो गम्भीर आग्रह छ—जोखिमयुक्त बस्तीहरूको तत्काल पहिचान गरियोस्। आवश्यक परे त्यहाँका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सारियोस्। उद्धार तथा राहतका सम्पूर्ण संयन्त्र चौबीसै घण्टा तयारी अवस्थामा राखियोस्। मौसमसम्बन्धी सूचना छिटो, सही र जनतासम्म सहज रूपमा पुर्याइयोस्। जोखिमयुक्त सडक, पुल तथा नदी किनारमा निगरानी बढाइयोस्। विपद् आएपछि सक्रिय हुने होइन, विपद् आउनुअघि नै राज्यको उपस्थिति नागरिकले अनुभूत गर्न पाउनुपर्छ। यही सुशासनको वास्तविक परीक्षा हो।
स्थानीय सरकार र जनप्रतिनिधिहरूको जिम्मेवारी अझ निकट छ। आफ्ना नागरिकको सुरक्षा नै पहिलो प्राथमिकता बनाऔँ। जोखिममा रहेका बस्तीहरूको नियमित अनुगमन गरौँ। स्वयंसेवक परिचालन गरौँ। विपद् व्यवस्थापन समितिहरू सक्रिय बनाऔँ। कुनै पनि सूचना वा चेतावनीलाई हल्का रूपमा नलिऔँ।
प्रिय नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरू,
तपाईंको जीवनभन्दा मूल्यवान् अरू केही छैन। कृपया जोखिमलाई चुनौती दिने गल्ती नगर्नुहोस्। अविरल वर्षा भइरहेका बेला खोल्सा, खोला, नदी तथा डुबान क्षेत्रमा नजानुहोस्। पहिरोको सम्भावना भएका स्थानमा अनावश्यक आवतजावत नगर्नुहोस्। रातिको यात्रा सकेसम्म टार्नुहोस्। मौसमसम्बन्धी आधिकारिक सूचना नियमित रूपमा सुन्नुहोस्। स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायका निर्देशनहरूको पूर्ण पालना गर्नुहोस्। आवश्यक परे सुरक्षित स्थानमा जान ढिलाइ नगर्नुहोस्। सतर्कता कमजोरी होइन, जीवनप्रतिको जिम्मेवारी हो।
विपत्तिको समयमा मानवता नै सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो। आफ्ना छिमेकी, ज्येष्ठ नागरिक, बालबालिका, गर्भवती महिला, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा बिरामीहरूको सुरक्षामा विशेष ध्यान दिऔँ। एकअर्काको साथ र सहयोग नै संकटका बेला सबैभन्दा ठूलो आधार हो।
हाम्रो एउटै कामना छ—यस वर्षको मनसुनले कुनै नेपाली आमाको काख रित्तो नबनोस्। कुनै बालबालिका टुहुरा नबनून्। कुनै परिवारले आफ्नो जीवनभरको सङ्घर्ष एकै रातमा गुमाउन नपरोस्। कुनै नेपालीको अकाल मृत्युको खबरले फेरि राष्ट्रलाई शोकमा डुबाउन नपरोस्।
भगवान् पशुपतिनाथसँग सम्पूर्ण नेपालीको जीवन, सुरक्षा, समृद्धि र कल्याणको हार्दिक प्रार्थना गर्दछौँ।
स्मरण रहोस्—विपत्ति आउनु हाम्रो नियन्त्रणमा नहुन सक्छ, तर त्यसबाट नागरिकको जीवन बचाउने दायित्व राज्यको हो, सचेत रहनु प्रत्येक नागरिकको कर्तव्य हो, र सुरक्षित समाज निर्माण गर्नु हामी सबैको साझा उत्तरदायित्व हो। आजको सतर्कता नै भोलिको जीवन हो। आउनुहोस्, सचेत बनौँ, जिम्मेवार बनौँ र प्रत्येक नेपालीको अमूल्य जीवन जोगाउने राष्ट्रिय अभियानमा एकजुट बनौँ।


