दक्षिण एसियाली आईटीएफ तेक्वान्दोको तयारी पूरा⚡हरिबोधनी एकादशी आज : तुलसी विवाहदेखि माङ्गलिक कार्यको शुभारम्भसम्म⚡महायज्ञमा रोका परिवारको प्रेरणादायी सहयोग : शिक्षा सुधारका लागि १६ लाख ६६ हजार ६६६ रुपैयाँ दान⚡सौन्दर्य व्यवसायमा स्प्राकलको छलाङ, पहिलो र दोस्रो शाखा दुवै महराकै हातबाट उद्घाटन⚡बहिरा फुटबल टोली दक्षिण कोरिया जाने⚡जिग्री सेकुवाको १०औँ तथा सबैभन्दा ठूलो आउटलेट धुम्बाराहीमा⚡दोहामा एनआरएनए मध्यपूर्व सम्मेलनको तयारी अन्तिम चरणमा⚡अभियान लघुवित्तको वार्षिकोत्सवमा वृद्धाश्रमलाई खाद्यान्न सहयोग⚡कर प्रणालीलाई लगानी, उत्पादन र रोजगारी प्रवर्द्धनको माध्यम बनाउनुपर्छ : चेम्बर अध्यक्ष अग्रवाल⚡पश्चिमी वायुको प्रभाव कायमै, हिमाली क्षेत्रमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना

रोजगारी देऊ सरकार : यही समृद्ध नेपालको पहिलो सूत्र हो

सरिता ढकाल
प्रकाशित मिति : २०८३ श्रावण ७ गते, बिहीबार २०:३८

राष्ट्रहरू केवल सडक, पुल, भवन वा अग्ला संरचनाले महान् बन्दैनन्। राष्ट्र महान् तब बन्छ, जब त्यसका नागरिकले आफ्नै माटोमा सम्मानपूर्वक श्रम गर्ने अवसर पाउँछन्। नागरिकको हातमा काम हुन्छ, घरमा आम्दानी हुन्छ, आँखामा आशा हुन्छ र भविष्यप्रति विश्वास हुन्छ। यही अवस्था नै समृद्ध राष्ट्रको वास्तविक परिचय हो।

आज नेपाल एउटा ऐतिहासिक मोडमा उभिएको छ। एकातिर लाखौँ ऊर्जाशील युवाशक्ति छ, अर्कोतिर रोजगारीको अभावले उनीहरू आफ्नै जन्मभूमि छोडेर मरुभूमिका ५० डिग्रीभन्दा बढी तापक्रममा पसिना बगाउन बाध्य छन्। उनीहरू विदेश जान रहरले होइन, परिस्थितिले धकेलेर गएका हुन्। उनीहरूले देशलाई होइन, देशभित्रको अवसरहीनतालाई छोडेका हुन्।

सरकार, यो केवल आर्थिक प्रश्न होइन; यो राष्ट्रिय अस्तित्वको प्रश्न हो।

संविधानले प्रत्येक नागरिकलाई सम्मानपूर्वक बाँच्ने अधिकार, श्रम गर्ने अधिकार र रोजगारीको अवसर सुनिश्चित गर्ने राज्यको दायित्व स्पष्ट रूपमा स्वीकार गरेको छ। त्यसैले रोजगारी सिर्जना गर्नु कुनै चुनावी घोषणा मात्र होइन, संवैधानिक, नैतिक र ऐतिहासिक जिम्मेवारी हो।

दार्शनिक दृष्टिले हेर्दा, मानिस केवल रोटीले बाँच्दैन; उसलाई उद्देश्य पनि चाहिन्छ। काम मानिसको आयको स्रोत मात्र होइन, उसको आत्मसम्मान, पहिचान, अनुशासन र जीवनको अर्थ पनि हो। निष्क्रिय समाजमा निराशा बढ्छ; निराशाले असन्तुष्टि जन्माउँछ; असन्तुष्टिले सामाजिक तनावलाई बढावा दिन्छ। त्यसैले काम दिनु भनेको केवल तलब दिनु होइन, आशा दिनु हो, आत्मविश्वास दिनु हो, राष्ट्र निर्माणमा सहभागी बनाउनु हो।
विश्वका सफल अर्थतन्त्रहरूको इतिहास हेर्दा एउटा समान सूत्र भेटिन्छ—उत्पादन, उद्योग, रोजगारी र उत्पादक श्रम। कुनै पनि देश भाषणले धनी बनेको छैन; उद्योग चलेर, कृषि आधुनिकीकरण भएर, उद्यमशीलता बढेर र युवाले आफ्नै देशमा काम पाएर मात्र समृद्धि सम्भव भएको छ।

नेपालमा आज पनि सयौँ उद्योग, कलकारखाना र उत्पादनमूलक प्रतिष्ठान बन्द अवस्थामा छन्। ती उद्योगहरूमा अर्बौँ रुपैयाँ लगानी भइसकेको छ। बन्द उद्योग भनेको केवल बन्द भवन होइन; त्यो हजारौँ परिवारको बन्द चुलो हो, लाखौँ सपनाको बन्द ढोका हो, राष्ट्रको उत्पादन क्षमतामाथिको ताला हो।

यदि सरकारले स्पष्ट औद्योगिक नीति, लगानीमैत्री वातावरण, कानुनी स्थिरता, सहज वित्तीय पहुँच, पूर्वाधार र ऊर्जा उपलब्ध गराएर यी उद्योगहरू पुनः सञ्चालनमा ल्यायो भने त्यसको प्रभाव बहुआयामिक हुनेछ—रोजगारी बढ्नेछ, आयात घट्नेछ, निर्यात बढ्नेछ, राजस्व वृद्धि हुनेछ, विदेशी मुद्रा बचत हुनेछ र अर्थतन्त्रले नयाँ गति लिनेछ।

सामाजिक विज्ञानका अध्ययनहरूले पनि देखाउँछन् कि दीर्घकालीन बेरोजगारीले गरिबी, मानसिक तनाव, सामाजिक बहिष्करण र अपराधको जोखिम बढाउन सक्छ। सबै अपराधको कारण बेरोजगारी मात्र होइन, तर बेरोजगारी घटाउनु सामाजिक स्थिरता र शान्ति प्रवर्द्धन गर्ने सबैभन्दा प्रभावकारी सार्वजनिक नीतिमध्ये एक हो।

आज जनताले सरकारसँग ठूलो आग्रह गरेका छैनन्। उनीहरूलाई केवल अवसर चाहिएको छ। दान होइन, काम चाहिएको छ। राहत होइन, रोजगारी चाहिएको छ। आश्वासन होइन, अवसर चाहिएको छ।

यदि प्रत्येक युवाको हातमा काम भयो भने—
देशको उत्पादन बढ्छ,
परिवारको आय बढ्छ,
गरिबी घट्छ,
विदेश पलायन कम हुन्छ,
सामाजिक आत्मविश्वास बढ्छ,
र राष्ट्रले समृद्धिको नयाँ अध्याय सुरु गर्छ।

सरकारको सफलताको मापन अब भाषणको लम्बाइले होइन, सिर्जना भएका रोजगारीको सङ्ख्याले हुनुपर्छ। इतिहासले सरकारलाई के बोलेको थियो भनेर सम्झँदैन; उसले आफ्ना नागरिकलाई कति अवसर दिएको थियो भनेर सम्झन्छ।

आजको आवश्यकता नयाँ विवाद सिर्जना गर्नु होइन, नयाँ रोजगारी सिर्जना गर्नु हो। नयाँ नारा होइन, नयाँ उद्योग हो। नयाँ आश्वासन होइन, नयाँ उत्पादन हो। जब उत्पादन बढ्छ, अर्थतन्त्र बलियो हुन्छ; जब अर्थतन्त्र बलियो हुन्छ, समाज स्थिर हुन्छ; र जब समाज स्थिर हुन्छ, राष्ट्र समृद्ध बन्छ।

त्यसैले सरकारसँग आज सम्पूर्ण युवापुस्ताको एउटै विनम्र तर दृढ आग्रह छ—

“हामीलाई दया होइन, अवसर दिनुहोस्। राहत होइन, रोजगारी दिनुहोस्। भाषण होइन, उद्योग सञ्चालन गर्नुहोस्। किनकि जब युवाको हातमा काम हुन्छ, तब राष्ट्रको भविष्य सुरक्षित हुन्छ।”

रोजगारी कुनै मन्त्रालयको कार्यक्रम मात्र होइन; यो राष्ट्रिय सुरक्षा, सामाजिक न्याय, आर्थिक समृद्धि र लोकतान्त्रिक स्थायित्वको सबैभन्दा बलियो आधार हो। नेपाललाई समृद्ध बनाउने बाटो सिंहदरबारबाट सुरु हुन सक्छ, तर त्यसको गन्तव्य प्रत्येक नेपालीको हातमा काम पुग्दा मात्र पूरा हुन्छ।

फेसबुक प्रतिक्रिया
सम्बन्धित शीर्षकहरु