
आज पवित्र साउन महिनाको पहिलो सोमबार, आराध्यदेव भगवान् श्री पशुपतिनाथको दर्शन गर्ने दुर्लभ सौभाग्य प्राप्त भयो। मन्दिरको मूलढोकातर्फ अघि बढ्दै गर्दा हजारौँ श्रद्धालुहरूको समुद्र देखिन्थ्यो। मित्रपारसम्म फैलिएको भक्तजनहरूको लामो पङ्क्ति केवल दर्शनको प्रतीक्षा थिएन, त्यो त आस्था, विश्वास, समर्पण र ईश्वरप्रतिको अटल श्रद्धाको जीवन्त अभिव्यक्ति थियो। घण्टाको निनाद, शङ्खध्वनि, “हर हर महादेव” को गुञ्जन, धूप–दीपको सुगन्ध र भक्तजनहरूको प्रार्थनाले सम्पूर्ण पशुपति क्षेत्रलाई दिव्य आध्यात्मिक ऊर्जाले आलोकित बनाइरहेको थियो।
यति ठूलो भीडका बीच पनि दर्शन व्यवस्थापन विगतको तुलनामा निकै व्यवस्थित देखियो। भक्तजनहरूको सहज दर्शनका लागि गरिएको व्यवस्थापन साँच्चै प्रशंसनीय थियो। यसका लागि पशुपति क्षेत्र विकास कोष तथा सम्पूर्ण व्यवस्थापन टोलीप्रति हार्दिक कृतज्ञता व्यक्त गर्दछु। जब व्यवस्थापनमा श्रद्धाको भावना मिसिन्छ, तब सेवा पनि पूजा नै बन्छ।
सनातन वैदिक परम्परामा साउन महिना भगवान् शिवको अत्यन्त प्रिय महिना मानिन्छ। धार्मिक विश्वासअनुसार यही पवित्र महिनामा भगवान् महादेव कैलाशबाट पृथ्वीलोकमा विचरण गर्नुहुन्छ र आफ्ना भक्तहरूको आह्वान सुन्नुहुन्छ। त्यसैले साउनको प्रत्येक सोमबार केवल पात्रोमा अंकित एउटा दिन होइन; यो आत्मशुद्धि, संयम, तपस्या, भक्ति र परमात्मासँग आत्माको संवाद गर्ने दिव्य अवसर हो। पशुपतिनाथको मन्दिरमा पुगेर यो अनुभूति अझ गहिरो बनेको महसुस भयो—मानौँ हजारौँ प्रार्थनाहरू एउटै करुणामय शिवहृदयमा पुगिरहेका छन्।
आज पशुपति क्षेत्रमा विशेषगरी महिलाहरूको श्रद्धा र समर्पणले मनलाई अत्यन्तै स्पर्श गर्यो। हरिया चुरा, हरियो पोते, हरिया र पहेँला वस्त्र, निधारभरि सिन्दूर र सोह्र शृङ्गारले सजिएका असंख्य महिलाहरू दिनभरि निराहार व्रत बसेर आफ्ना श्रीमानको दीर्घायु, सुस्वास्थ्य, सुखमय दाम्पत्य जीवन र परिवारको समग्र कल्याणको कामना गर्दै भगवान् शिवको चरणमा नतमस्तक थिए। त्यो दृश्य केवल धार्मिक संस्कारको प्रदर्शन थिएन; त्यो प्रेम, त्याग, समर्पण, जिम्मेवारी र परिवारप्रतिको अटुट निष्ठाको पवित्र प्रतीक थियो।
पशुपतिनाथ केवल एउटा मन्दिर होइन। उहाँ नेपाली सभ्यता, संस्कृति, आध्यात्मिक चेतना र राष्ट्रिय आत्माको केन्द्र हुनुहुन्छ। यहाँ आउने मानिसको जात, भाषा, भूगोल, आर्थिक अवस्था वा सामाजिक परिचय फरक हुन सक्छ, तर भगवान् पशुपतिनाथको द्वारमा सबैको परिचय एउटै हुन्छ—भक्त। यही समभावले सनातन धर्मको महानता झल्काउँछ।
आज पशुपति क्षेत्रमा नेपालका कुनाकाप्चाबाट आएका श्रद्धालुहरूका साथै छिमेकी मुलुक भारत र अन्य देशका भक्तजन तथा पर्यटकहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति थियो। यसले विश्वसामु नेपाललाई हिमालको मात्र होइन, आध्यात्मिकता, सहिष्णुता र सनातन संस्कृतिको पावन भूमि भनेर चिनाउने हाम्रो गौरवलाई पुनः स्मरण गरायो। पशुपतिनाथको महिमा सीमाभन्दा धेरै पर फैलिएको छ; उहाँ करोडौँ श्रद्धालुहरूको साझा विश्वास हुनुहुन्छ।
आज भगवान् पशुपतिनाथको चरणमा टेकेर मनमा एउटा मात्र प्रार्थना उम्लियो—हे करुणामय महादेव! हाम्रो देशमा शान्ति रहोस्, समाजमा सद्भाव रहोस्, मानवताको ज्योति कहिल्यै ननिभोस्। हिंसा, द्वेष, लोभ, अन्याय, निराशा र अप्रिय घटनाहरूबाट यो राष्ट्र सदैव सुरक्षित रहोस्। प्रत्येक घरमा प्रेम, प्रत्येक परिवारमा एकता, प्रत्येक मनमा सकारात्मक सोच र प्रत्येक हृदयमा करुणाको दीप प्रज्वलित रहोस्।
हामीले विकाससँगै मूल्य पनि जोगाउन सकौँ, आधुनिकतासँगै संस्कृतिलाई पनि सम्मान गर्न सकौँ, समृद्धिसँगै आध्यात्मिकतालाई पनि आत्मसात् गर्न सकौँ। किनकि केवल भौतिक सम्पन्नताले मात्र जीवन पूर्ण हुँदैन; आत्मिक शान्ति बिना समृद्धिको पनि अर्थ अधुरो रहन्छ। पशुपतिनाथको सन्देश यही हो—अहंकार त्याग, सत्य ग्रहण, करुणा अपनाऊ र धर्मको मार्गमा अडिग रहो।
यस पवित्र साउन महिनामा व्रत, पूजा र आराधनामा समर्पित सम्पूर्ण श्रद्धालुहरूको मनोकामना भगवान् पशुपतिनाथले पूर्ण गरून्। प्रत्येक परिवारमा सुख, स्वास्थ्य, दीर्घायु र समृद्धिको आशीर्वाद वर्षियोस्। हाम्रो राष्ट्र धर्म, संस्कृति, शान्ति र मानवीय मूल्यहरूको उज्यालो उदाहरणका रूपमा विश्वसामु सदैव उभिरहोस्।
हे विश्वनाथ, हे पशुपतिनाथ! तपाईंको कृपा यस धर्ती, यस देश र सम्पूर्ण मानवतामाथि सदैव रहिरहोस्। हाम्रा प्रार्थनाहरू केवल शब्द नबनून्, जीवनको आचरण बनून्। हाम्रा हात केवल माग्नका लागि होइन, सेवा गर्नका लागि उठून्। हाम्रा आँखाले केवल आफ्नो सुख होइन, अरूको पीडालाई पनि देख्न सकून्। यही तपाईंको चरणमा अर्पित साउनको पहिलो सोमबारको मेरो विनम्र प्रार्थना हो।


